نورون های آینه ای و کاربرد آن

محمدرضا کیکاوسی

فرض کنید که یک بستنی قیفی در دست دارید. بستنی شروع به چکه کردن می کند. اولین عکس العمل شما به احتمال زیاد این است که سریعا آن بخش از بستنی را می خورید که لباستان کثیف نشود.


قسمت جلویی مغز شما دارای بخشی است به نام premotor یا پیش حرکت. این بخش مسئول تصمیم گیری برای انجام هر کاری است. یعنی قبل از اینکه بدن شما هر حرکتی انجام دهد قسمت پیش موتور فعال می شود و به بخش بعدی مغز یعنی primary motor cortex فرمان حرکت می دهد. در حالت قبل وقتی مغز متوجه چکه کردن بستنی می شود پیش موتور فعال و به موتور فرمان خوردن بستنی را در لحظه می دهد.
حال فرض کنید یک نفر جلوی شما در حال خوردن بستنی است و همان حالت چکه کردن بستنی برایش رخ می دهد. چون شما شاهد این اتفاق هستید، دقیقا به صورت مشابه انگار که برای خودتان اتفاق افتاده باشد، پیش موتور مغز شما به همان شکل فعال می شود! به این اتفاق نورون های آینه ای گفته می شود.(Mirror Neurons)


به صورت کلی مغز انسان تمایل به تقلید دارد. وقتی دو نفر مقابل هم مشغول صحبت هستند بسیاری از میمیک ها و حالات حرکات بدن آنها به صورت ناخودآگاه با همین اثر آینه ای، مشابه هم می شود. تکیه پاها روی زمین، لمس صورت، تکان دادن دست ها و بسیاری حالت دیگر به صورت ناخودآگاه در بدن تقلید می شود.

نورون های آینه ای چه کاربردی برای ما دارد؟

شما روزانه صدها بار -بدون اینکه متوجه باشید- در معرض اثر آینه ای نورون قرار می گیرید! مهم ترین کاربرد نورون های آینه ای ترغیب کاربران به استفاده از یک سرویس یا محصول است.

در تبلیغات تلویزیونی و مطبوعات اساسا از این روش استفاده می شود. شما با مشاهده یک تبلیغ اثر گذار احساس نیاز شدید به خرید وسیله ای می کنید که تا چند دقیقه قبل هیچ نیازی به آن نداشتید و به صورت روتین بدون آن وسیله کار خود را انجام می دادید.

کاربرد نورون های آینه ای در خدمات و محصولات آنلاین

به صورت کلی انسان موجودی اجتماعی است و تقلید و اثرگذاری بر یکدیگر ، یک ویژگی ذاتی در اوست. این ویژگی موجب تعامل و نزدیکی افراد به هم می شود و به همین دلیل از آن لذت می برند. در ارائه خدمات و محصولات به صورت آنلاین هم میتوان به شیوه ای موثر و درست از این ویژگی بهره برد به نحوی که بیشترین تاثیر را در ذهن افراد برجای گذارد. برخی از تکنیک های مورد استفاده به صورت زیر است:

استفاده از ویدئو در وب سایت

در حال حاضر موثرترین روش بهره گیری از اثر آینه ای، استفاده از ویدئو در وب سایت است. ویدئوها معمولا قابلیت تحریک مغزی زیادی را در خود دارند. 
فرض کنید بخواهید در یک وب سایت کودکان را ترغیب به خوردن سبزیجات کنید. نمایش یک ویدئو که کودکان دیگر در آن مشغول خوردن سبزیجات باشند، با اثر آینه ای نورون ها کودک را ترغیب به تقلید می کند.

اینفلوئنسر مارکتینگ

یکی از روش های دیگر که بسیاری از کسب و کارها هم از آن استفاده می کنند اینفلوئنسر مارکتینگ است. در صورتی که یک فرد تاثیر گذار در شبکه های اجتماعی ، عملی را انجام دهد یا از محصولی استفاده کند، ذهن به صورت ناخودآگاه با اثر آینه ای علاقه دارد که همان عمل را تقلید کند. به همین دلیل تبلیغات از طریق افراد تاثیر گذار در فضای مجازی، اثری تصاعدی دارد.

مثلا ثبت نام در یک همایش را در نظر بگیرید. در صورتی که افراد موثر و سرشناس در آن حوزه، به صورت حتی نمادین اعلام ثبت نام و حضور در همایش را از طریق شبکه های اجتماعی انجام دهند، ذهن شما به صورت ناخودآگاه با اثر آینه ای، ترغیب به تقلید از آن عمل می شود.

داستان سرایی

استفاده از داستان در توصیف یک محصول، کاربر را از نظر ذهنی در موقعیت مشابه قرار می دهد و اثر آینه ای بر روی وی دارد و می تواند احساس نیاز را در وی برانگیزد. در حقیقت می تواند با ایجاد حس همذات پنداری سعی در ترغیب کاربر به استفاده از محصول شود.